De Gigacorn-uitdaging: bespaar 1 gigaton CO₂/jaar

Wat is een gigacorn?

In klimaattech is een 'gigacorn' een bedrijf met het potentieel om CO₂ met 1 gigaton per jaar te verminderen – 1.000 miljoen ton. Ter context: de hele EU stoot ongeveer 3,4 GT per jaar uit. Een enkele sector die 1 GT aan besparing levert is een verschuiving op beschavingsschaal.

Gebouwen zijn wereldwijd jaarlijks verantwoordelijk voor ongeveer 10 GT CO₂ – ongeveer 28% van alle uitstoot. Het grootste deel daarvan komt van één ding: verwarmen. Ruimte- en warmwaterverwarming zijn samen goed voor meer dan 70% van het residentiële energiegebruik. Dit is waar vraagflexibiliteit het meest telt.

De schaal: 91 miljoen gas-warmwatertoestellen alleen al in de EU

De EU heeft ongeveer 202 miljoen huishoudens. Ongeveer 91 miljoen daarvan verwarmen water met aardgas – ofwel een aparte gasketel, ofwel een combiketel die zowel ruimte- als warmwaterverwarming verzorgt. Deze toestellen stoten alleen al voor warmwaterverwarming ongeveer 560 kg CO₂ per huishouden per jaar uit.

Voeg Noord-Amerika (~100 miljoen gas-warmwatertoestellen), China (~150 miljoen kolen-/gaswoningen) en de rest van de ontwikkelde wereld toe en het wereldwijde aantal fossiel aangedreven residentiële warmwaterunits overschrijdt 600 miljoen. De kans is geen niche – het is een van de grootste enkelvoudige bronnen van adresseerbare residentiële CO₂ op de planeet.

Het verborgen gevaar: elektrisch kan slechter zijn dan gas

Hier is de waarheid die de meeste artikelen over de energietransitie overslaan: een gas-warmwatertoestel simpelweg vervangen door een elektrisch kan de CO₂-uitstoot verhogen – als de stroom uit de huidige gemiddelde mix komt.

De gemiddelde EU-mix stoot momenteel ongeveer 300 g CO₂/kWh uit. Een gas-warmwatertoestel produceert ongeveer 560 kg CO₂/jaar. Een elektrisch warmwatertoestel dat dezelfde energie uit de gemiddelde EU-mix haalt, produceert ongeveer 750 kg – 34% meer dan gas. Zonder slimme planning maakt de overstap het erger.

De volledige berekening: hoe Elewatt 1 GT bereikt

Tel alle hefbomen op – vraagverschuiving voor bestaande elektrische gebruikers, slimme vervanging van warmwatertoestellen en het ontsluitingseffect voor hernieuwbare energie – en alleen het EU-pad bereikt al ~132 Mt CO₂/jaar. Wereldwijd geschaald overschrijden de directe besparingen 500 Mt, en de IEA schat dat vraagflexibiliteit nog ~500 Mt extra mogelijk maakt via integratie van hernieuwbare energie. Het totaal overschrijdt 1 GT.

Aannames: elektrisch warmwatertoestel bij 100 g CO₂/kWh (Elewatt-daluur); vraagverschuiving bespaart 250 g/kWh ten opzichte van piek. Referentie gas-warmwatertoestel: 560 kg/jr. Net- en wereldwijde ontsluitingseffecten gebaseerd op IEA-schattingen voor vraagflexibiliteit. Bronnen: Eurostat 2023, Nesta 2021, IEA Buildings 2023, IEA Demand Response 2023.

De wereldwijde vermenigvuldiger is ongeveer 4×: de EU staat voor ruwweg een kwart van de wereldwijde adresseerbare markt voor fossiele residentiële verwarming. Pas hetzelfde patroon toe op Noord-Amerika, China en de rest van de ontwikkelde wereld – waar dezelfde aanpak met smart plug + planning werkt – en je krijgt het volledige 1 GT-potentieel.

Bereken jouw bijdrage

Zie hoeveel CO₂ je boiler of radiator elk jaar bespaart wanneer Elewatt deze inplant om te draaien tijdens de goedkoopste, schoonste uren.

Waarom slimme planning de ontbrekende schakel is

Elektrische warmwatertoestellen en EV-laders zijn volwassen, beschikbaar en steeds betaalbaarder. De technologische barrière is weg. Wat overblijft is software: ervoor zorgen dat deze apparaten draaien wanneer de stroom schoon is.

Een warmwatertoestel dat tijdens de dinsdagochtendpiek draait – wanneer gascentrales weinig wind compenseren – kan meer CO₂ uitstoten dan de gasketel die het verving. Hetzelfde warmwatertoestel om 02:00 uur in een windrijke nacht stoot bijna niets uit. Hetzelfde apparaat, ander tijdstip, radicaal andere uitkomst.

Naarmate de hernieuwbare capaciteit groeit, wordt de kloof tussen piek (vies) en daluren (schoon) groter – en daluren worden ook nog eens goedkoper. Elewatt-gebruikers pakken beide voordelen automatisch mee: lagere stroomrekeningen en lagere uitstoot, zonder een enkel apparaat te vervangen.